Timothy Blauvelt and Jeremy Smith (Eds.) – Georgia after Stalin: Nationalism and Soviet Power

ეს წიგნი იკვლევს 1953 წლის მარტში სტალინის გარდაცვალების შემდეგ წლებში საქართველოში განვითარებულ მოვლენებს, განსაკუთრებით 1956 წლის მარტის დემონსტრაციებს და მათ სასტიკ ჩახშობას. ამით ნათელი გახდება საქართველოში დაძაბულობა სტალინის, როგორც ქართველის, ხსოვნის და მის მიერ შექმნილ საბჭოთა სისტემის დაკავშირებულ პატივისცემასა და მზარდ ნაციონალიზმს შორის. წიგნი ასახავს თუ როგორ იყო არამხოლოდ სტალინი, არამედ მისი ქართველების ფართო წრე საბჭოთა სისტემის შუაგულში, აღწერს, თუ რამდენად თაყვანს სცემდნენ სტალინს საქართველოში, აგრეთვე ხრუშჩოვის აღზევებასა და მის მიერ სტალინის დაგმობას. წიგნი ამოწმებს მზარდი ქართული ნაციონალისტური მოძრაობების განსხვავებულ სახეობებს, და მიმოიხილავს დემონსტრანტების წინააღმდეგ მიღებულ რეპრესიულ ქმედებებს. ის ასკვნის იმის ჩვენებით, თუ როგორ შეცვალა რეპრესიებმა მდგომარეობა, სადაც ქართული ნაციონალიზმი, სტალინის მეხსიერების თაყვანისცემა და საბჭოთა სისტემა ერთად განლაგდა სიტუაციაში, რომელშიც მზარდი ნაციონალისტური მოძრაობა მტკიცედ ეწინააღმდეგებოდა საბჭოთა კავშირს.

Blauvelt, T. K., & Smith, J. (2015). Georgia after Stalin: Nationalism and Soviet Power. Routledge.

ხელმისაწვდომია Amazon.com-ზე

Tom Trier, Hedvig Lohm, David Szakonyi – Under Siege: Inter-Ethnic Relations in Abkhazia

შავი ზღვის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მდებარე აფხაზეთი ერთხანს იყო საქართველოს ნაწილი, მაგრამ გამოეყო ქვეყანას საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ. თხუთმეტი წლის განმავლობაში რეგიონი მოქმედებდა, როგორც დე დაქტო დამოუკიდებელი, მაგრამ საერთაშორისოდ უღიარებელი სახელმწიფო. 2008 წლის აგვისტოს მოკლე სამხრეთ ოსეთზე (კიდევ ერთ გამოყოფილ ტერიტორიაზე) დასრულდა რუსეთს მიერ აფხაზური და სამხრეთ ოსური სუვერენიტეტის აღიარებით.

საბოლოოდ, აფხაზეთი გახდა მნიშვნელოვანი კომპონენტი რუსეთის ბრძოლაში ხელახლა განესაზღვრა გლობალური გავლენა და მთავარი მოთამაშე მის დასავლეთთან გეოპოლიტიკურ დაპირისპირებაში. “ალყის ქვეშ” ნათელყოფს აფხაზეთის ეთნო-პოლიტიკურ დინამიკას, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ქვეყნის სახელმწიფოს მშენებლობის მცდელობებში და საფუძველი მისცა მრავალი ეთნიკური უმცირესობის საცხოვრებელი პირობებს. აფხაზები, სომხები, ქართველები და რუსები აფხაზეთს სამშობლოს ეძახიან და ეს კრებული აღწერს ხელისუფლების დე ფაქტო სტატუსის ეფექტს სახელმწიფოებრიობის შესახებ ამ ჯგუფების შეხედულებებზე, აგრეთვე მიმდინარე დაძაბულობებს საქართველოს, აფხაზეთსა და რუსეთს შორის. ეს წიგნი იწყებს კონფლიქტის იშვიათ გამოძიებას, რომელიც მოიცავს ადამიანის უფლებებს, უმცირესობების დაცვას და აფხაზეთის სახელმწფოს მშენებლობის პროექტს.

ხელმისაწვდომია Amazon.com-ზე; რეცენზია (Catherine Baker, H-Genocide)

Trier, T., Lohm, H., & Szakonyi, D. (2010). Under Siege: Inter-Ethnic Relations in Abkhazia. New York, Columbia University Press.

Tim Poitier – Conflict in Nagorno-Karabakh, Abkhazia and South Ossetia: A Legal Appraisal

სამხრეთ კავკასიის კონფლიქტები ამოუხსნელად ჩანს. დამოუკიდებლობით გამოწვეული იმედები ჩააცხრო წარსული და თანამედროვე რეგიონული ჰეგემონიის, ისტორიული ანტიპათიისა და საბჭოთა დაგეგმარების სახიფათო ნაზავმა. სომხეთი, აზერბაიჯანი და საქართველო აგრძელებენ საკუთარი გაზაფხულის მოსვლის ლოდინს. ამ რეგიონში დასავლური აკადემიური მწერლობა, უკანასკნელი ათწლეულის მანძილზე, თითქმის ექსკლუზიურად ფოკუსირდება  რეგიონული უსაფრთხოების დინამიკასა და “დიდი ძალების” მეტოქეობაზე. კონფლიქტის კონტექსტში, ეს კრებული იძლევა შესაძლო პროცესებისა და სტრუქტურების სამართლებრივ შეფასებას, რომელმაც შეიძლება, საბოლოოდ, გაადვილოს მთიან ყარაბაღში, აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში კონსტიტუციური გადაწყვეტის პოვნა. ამ ნაშრომით, ტიმ პოიტიემ, აკადემიურმა იურისტმა კავკასიაში დიდი გამოცდილებით, დაწერა აღწერა, რომელიც გამოსადეგი იქნება არამხოლოდ რეგიონში მომუშავე მეცნიერებისთვის, დიპლომატებისთვისა და ოფიციალური პირებისთვის, აგრეთვე საკუთარი წვლილის შემტანი თვით-გამორკვევასა და ავტონომიაზე საერთაშორისო სამართლის მიმდინარე განვითარებაში.

Potier, T. (2001). Conflict in Nagorno-Karabakh, Abkhazia and South Ossetia: A Legal Appraisal. Martinus Nijhoff Publishers.

ნახეთ books.google.com-ზე; რეცენზია (Lala Jumayeva, Caucasian Review of International Affairs)

სამხრეთი კავკასია გზაჯვარედინზე: რთული რეალობა და დიდი მოლოდინები

2013 წელს ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდის სამხრეთ კავკასიის რეგიონულ ბიუროს დაარსებიდან 10 წელი შეუსრულდა. ამავე წლის 5-6 ივნისს ფონდის საიუბილეო თარიღი კონფერენციით „სამხრეთი კავკასია გზაჯვარედინზე: ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდის 10 წელი რეგიონში“ აღინიშნა. ღონისძიებაში მონაწილეობა მიიღეს პოლიტიკოსებმა, პოლიტიკის ანალიტიკოსებმა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებმა სომხეთიდან, აზერბაიჯანიდან, საქართველოდან, ამერიკის შეერთებული შტატებიდან და ევროკავშირიდან. კონფერენცია მიზნად ისახავდა იმ კომპლექსური პოლიტიკური, სოციალური თუ კულტურული განვითარების ანალიზს, რომელიც საქართველომ, აზერბაიჯანმა და სომხეთმა ბოლო ათწლეულის განმავლობაში გაიარეს. ფონდის 10 წლის იუბილედან ზუსტად ერთი წლის თავზე, ქალბატონ სალომე ასათიანის რედაქტორობით, კონფერენციის მასალების საფუძველზე გამოიცა ორენოვანი (ქართულ და ინგლისურ ენებზე) კრებული „სამხრეთი კავკასია გზაჯვარედინზე: რთული რეალობა და დიდი მოლოდინები“.

წიგნი ოთხი ძირითადი ნაწილისგან შედგება. პირველი ნაწილი, ქვესათაურით „დასავლეთი და რეგიონი: შიდა და გარე პერსპექტივები” სიღრმისეულად, ზედაპირული კლიშეების მიღმა წარმოაჩენს რთულ ურთიერთმიმართებას ერთი მხრივ ევროკავშირსა და აშშ-ს, მეორე მხრივ კი საქართველოს, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის. დასავლეთის და რეგიონის ურთიერთ გავლენის მიმოხილვის შემდეგ, კრებული ცალ-ცალკე თავებს უთმობს საქართველოში, სომხეთსა და აზერბაიჯანში არსებულ ვითარებას – როგორც პოლიტიკური თვალსაზრისით, ისე პოსტ-საბჭოთა მოდერნიზაციის, სამოქალაქო საზოგადოების მდგომარეობის და ურბანული განვითარების კუთხით.

„სამხრეთი კავკასია გზაჯვარედინზე: რთული რეალობა და დიდი მოლოდინები“  სამხრეთ კავკასიისა და ფართო ევროპის მასშტაბით გავრცელდება. აზერბაიჯანის, საქართველოს და სომხეთის დედაქალაქებში მოეწყობა პრეზენტაციები დისკუსიების თანხლებით.

ნახეთ ge.boell.org-ზე

Laure Delcour & Kataryna Wolczuk – Spoiler or Facilitator of Democratization?: Russia’s role in Georgia and Ukraine

სტატიაში განხილულია საქართველოსა და უკრაინაში განვითარებული იმ პოლიტიკური ცვლილებების მიმართ რუსეთის რეაქცია. ავტორები, ლორ დელკური და კატარინა ვოლჩუკი, ამტკიცებენ, რომ მუხედავად იმისა, რომ აშშ-ისა და ევროკავშირის დემოკრატიის განვითარებისკენ მიმართული პოლიტიკა უკრაინასა და საქართველოში საკმაოდ სუსტი აღმოჩნდა ადგილობრივი პირობების წინააღმდეგ, რუსეთმა ზედმეტად მკაცრად უპასუხა დასავლეთის ამ (მისი შეხედვით) ექსპანსიონისტურ კამპანიას, რათა პოსტ-საბჭოთა სივრცეში საკუთარი ჰეგემონიური მდგომარეობა განემტკიცებინა. თუმცა, რუსეთის ძალისმიერ ზეწოლას გაუთვალისწინებელი და კონტრპროდუქტიული შედეგები მოჰყვა. რუსეთის ზეწოლის შედეგად საქართველომ და უკრაინამ კიდევ უფრო მტკიცედ განაგრძეს როგორც პრო-დასავლური პოლიტიკა, ასევე მუშაობა დემოკრატიზაციის მიმართულებით, რაც სწორედ დასავლეთის თავდაპირველ მიზნებს შეესაბამება.

Delcour, L., & Wolczuk, K. (2015). Spoiler or facilitator of democratization?: Russia’s role in Georgia and Ukraine. Democratization22(3), 459-478

ჩამოტვირთვა